Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi; dişlerin, çene kemiklerinin, ağız içindeki yumuşak dokuların ve çevre dokuların hastalıklarının tanı ve tedavisiyle ilgilenen kapsamlı bir disiplindir. Sadece diş çekimi ile sınırlı olmayan bu alan; gömülü dişlerin yönetimi, dental implant cerrahisi, protez öncesi cerrahi düzenlemeler ve çene eklemi rahatsızlıkları (Bruksizm) gibi konuları da kapsar.
Aynı zamanda sinüs yükseltme (lifting), kemik tozu uygulamaları ve yüz travmaları gibi işlemler de bu birimin ilgi alanına girer. Bu alandaki tedaviler genellikle multidisipliner bir yaklaşımla, hastanın genel sağlık durumu (diyabet, tansiyon, kalp rahatsızlıkları vb.) titizlikle değerlendirilerek planlanır. Hedef sadece sorunu çıkarmak değil; estetik ve fonksiyonu hastaya geri kazandırmaktır.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Nedir?
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi; diş hekimliğinin, ağız boşluğu ve çevresindeki dokuların problemlerini, yaralanmalarını ve gelişimsel bozukluklarını tedavi eden daldır.
Halk arasında genellikle “20’lik diş çekimi” veya “implant yapımı” ile özdeşleşse de, aslında tıbbi kapsamı geniştir. Bu disiplin, ağız içindeki hem sert dokuları (dişler ve kemikler) hem de yumuşak dokuları (çiğneme kasları, diş etleri) ilgilendiren müdahaleleri içerir. İşlemler, vakanın durumuna göre lokal anestezi (bölgesel uyuşturma) altında, steril klinik koşullarda gerçekleştirilir.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Neye Bakar?
Bu birim, ağız ve çene bölgesindeki pek çok farklı sorunun çözüm merkezidir. Genel olarak ilgi alanları ve tedavi başlıkları şunlardır:
- Gömülü Diş Operasyonları: Sürmemiş veya yarı gömülü kalmış 20 yaş dişlerinin, köpek dişlerinin veya fazla dişlerin çekimi/sürdürülmesi.
- Diş Sıkma (Bruksizm) Tedavisi: Çiğneme kaslarının aşırı aktivitesi sonucu oluşan diş gıcırdatma, çene ağrısı ve eklem problemlerinin (Masseter botoks uygulamaları veya gece plağı ile) yönetimi.
- Dental İmplant Uygulamaları: Eksik dişlerin yerine yapay kök (implant) yerleştirilmesi.
- İleri İmplant Cerrahisi: İmplant için yeterli kemik bulunmayan durumlarda Sinüs Lifting (Sinüs yükseltme) ve Kemik Grefti (Kemik tozu) uygulamaları.
- Preprotetik Cerrahi: Protez yapımı öncesinde, ağızdaki yumuşak ve sert dokuların proteze uygun hale getirilmesi (kemik çıkıntılarının düzeltilmesi vb.).
- Ağız Enfeksiyonları: Apse, selülit gibi yüz ve çene bölgesinde gelişen diş kaynaklı enfeksiyonların drenajı ve tedavisi.
- Çene Kırıkları: Travma sonucu oluşan diş ve basit çene kırıklarının ilk müdahalesi ve tedavisi.
- Tükürük Bezi Hastalıkları: Tükürük bezlerinde oluşan taşların cerrahi yaklaşımları.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Bölümlerinde Tanı ve Değerlendirme Süreci
Cerrahi başarının temeli, doğru tanıdır. Bu bölümde süreç, detaylı bir klinik ve radyolojik inceleme ile başlar:
- Anamnez (Tıbbi Öykü): Hastanın genel sağlık durumu, kullandığı ilaçlar (kan sulandırıcı vb.), kronik hastalıkları (diyabet, hipertansiyon) ve alerji geçmişi detaylıca sorgulanır. Bu aşama, cerrahi riskleri yönetmek için hayati önem taşır.
- Klinik Muayene: Ağız içi dokular, dişler, çene eklemi açıklığı ve çiğneme kaslarının tonusu (sertliği) hekim tarafından fiziksel olarak muayene edilir.
- Radyolojik Görüntüleme:
- Panoramik Röntgen: Tüm çene yapısını ve gömülü dişleri genel hatlarıyla görmek için kullanılır.
- Dental Volumetrik Tomografi (CBCT): Özellikle implant planlamasında veya sinire yakın 20’lik dişlerin konumunu 3 boyutlu görmek için ileri görüntüleme tekniklerinden yararlanılır.
- Bu veriler ışığında, kişiye özel bir “Tedavi Planı” oluşturulur.
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Bölümünde Tedavi
Tanı sonrası tedavi aşaması, sterilizasyon zincirinin en üst düzeyde tutulduğu bir prosedürle ilerler:
- Anestezi ve Konfor: İşlemlerin büyük çoğunluğu lokal anestezi altında, hasta hiçbir ağrı hissetmeden gerçekleştirilir. Kaygı düzeyi yüksek hastalarda hekimin değerlendirmesine göre ek konfor protokolleri uygulanabilir.
- Cerrahi Uygulama: Planlanan işlem (çekim, implant yerleştirme vb.) dokulara en az travma verecek (minimal invaziv) tekniklerle uygulanır. Amaç, iyileşme sürecini hızlandırmak ve operasyon sonrası şişlik/ağrıyı minimuma indirmektir.
- Bruksizm Yönetimi: Cerrahi dışı bir prosedür olarak; diş sıkmaya bağlı kas büyümelerinde (Masseter Hipertrofisi) uygun enjeksiyon tedavileri veya eklem içi yükü azaltan splint (plak) tedavileri planlanır.
- Post-Op (İşlem Sonrası) Bakım: Cerrahi sonrası dönem, tedavinin bir parçasıdır. Hastaya buz uygulaması, ilaç kullanımı, beslenme düzeni ve ağız hijyeni hakkında detaylı bilgilendirme yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi hangi tedavileri kapsar?
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi; ağız içerisindeki yumuşak dokular (yanak, damak, dil, dudak) ve sert dokularda (dişler, çene kemikleri) gelişen patolojilerin teşhis ve tedavisiyle ilgilenen uzmanlık dalıdır. Kliniğimizde bu kapsamda; gömülü 20 yaş dişlerinin çekimi, kök ucu rezeksiyonları, çene kistlerinin tedavisi, implant cerrahisi, sinüs lifting (sinüs yükseltme), çene eklemi (TME) rahatsızlıkları ve diş eksikliğine bağlı kemik ogmentasyonları (kemik tozu uygulamaları) gibi işlemler gerçekleştirilmektedir.
Cerrahi işlemler ağrılı mıdır?
Hastalarımızın en büyük endişesi işlem sırasında ağrı hissetmektir. Ancak modern diş hekimliğinde cerrahi operasyonlar, etkili lokal anestezi yöntemleri altında gerçekleştirilir. İlgili bölge tamamen uyuşturulduğu için işlem sırasında ağrı hissetmeniz beklenmez. Operasyon sonrasında oluşabilecek ödem veya hassasiyet ise hekiminizin reçete edeceği ağrı kesiciler, antibiyotikler ve buz uygulaması gibi destekleyici tedavilerle konforlu bir şekilde yönetilebilir.
Gömülü 20 yaş dişlerinin mutlaka çekilmesi gerekir mi?
Her gömülü dişin çekilmesi zorunlu değildir. Ancak dişin pozisyonu yandaki dişe baskı yapıyorsa, temizlenemeyen bir alanda olup enfeksiyona (perikoronit) neden oluyorsa veya kist oluşumu riski taşıyorsa çekilmesi tıbbi bir gereklilik haline gelir. Dişin çekilip çekilmeyeceğine, yapılacak panoramik röntgen veya 3D tomografi incelemesi sonucunda, dişin sinirle olan komşuluğu ve çevre dokulara etkisi değerlendirilerek karar verilir.
Çene eklemi (TME) rahatsızlıklarında nasıl bir tedavi uygulanır?
Çene ekleminden ses gelmesi, ağız açmada kısıtlılık veya ağrı gibi şikayetler temporomandibular eklem (TME) bozukluklarına işaret edebilir. Tedavi yaklaşımı; sorunun kaynağına (diş sıkma, stres, kapanış bozukluğu vb.) göre belirlenir. Genellikle “Gece Plağı” (Splint) tedavisi, kas gevşetici ilaçlar, botoks uygulamaları veya eklem içi yıkama (artrosentez) gibi yöntemlerle eklem üzerindeki baskının azaltılması ve fonksiyonun geri kazandırılması hedeflenir.
Cerrahi operasyon sonrası iyileşme süreci nasıldır?
İyileşme süreci, yapılan işlemin kapsamına ve hastanın doku iyileşme potansiyeline göre değişir. Basit bir diş çekiminde yara yeri 1 hafta içinde kapanırken, gömülü diş operasyonları veya implant cerrahilerinde ilk 2-3 gün hafif şişlik (ödem) görülmesi normal fizyolojik bir süreçtir. Hekiminizin operasyon sonrası önerilerine (yumuşak beslenme, sigara kullanmama, ağız hijyeni vb.) harfiyen uyulması, iyileşme sürecini hızlandırır ve komplikasyon riskini minimuma indirir.
Makaleyi Yazan Hekim: Dt. Mehmet Elbirlik
Yayınlanma Tarihi: 27 Ocak 2026
Güncelleme Tarihi: 27 Ocak 2026